De Komma van Kortgene

Op de Hoofdstraat in Kortgene is een bijzonder kunstwerk te bewonderen: de Komma van Kortgene. In dit kunstwerk, verzonken in het trottoir, is het oudste stukje steen van Nederland verwerkt. En als we zeggen oud, dan is het ook écht oud: ongeveer 420 miljoen jaar.

De maker van het kunstwerk is Bianca van Duyn uit Kortgene. Zij kwam op het spoor van de oudste steen van Nederland, die in 1982 bij boringen naar olie, op twee kilometer diepte, naar boven werd gehaald. Daarna bleef de steen tientallen jaren in opslag liggen. In 2021 ontdekte Sander Houben van TNO Geologische Dienst dat deze steen veel ouder was dan de steen die tot dan toe als oudste van Nederland gold. Die steen lag in Limburg en was 'slechts' 330 miljoen jaar oud.

De steen van Kortgene stamt uit het Siluur. Onder de microscoop vond Houben fossiele resten van oerplanten in het gesteente. Deze groeiden op de plek waar nu Zeeland ligt. Uit metingen bleek bovendien dat het om mariene afzettingen ging, wat betekent dat het gebied destijds onder water lag. Het Siluur is een van de perioden uit de geologische tijdschaal, net als het Devoon, Jura en Krijt. De aarde was nog volop in ontwikkeling en mensen bestonden nog lang niet. In deze periode verschenen de eerste vissen en plantensoorten.

Kunstenares Bianca bouwde het kunstwerk op uit negen geologische tijdperioden, met de oudste steen centraal geplaatst. Het is een mooi idee dat je, wanneer je op de komma staat, kunt stilstaan bij wat er twee kilometer diep onder je ligt: de oudste steenlaag van Nederland, gevormd op een zeebodem uit het Siluurtijdperk. Voor Bianca staat de komma voor doorgaan, continuïteit en verandering. Een komma is voor haar geen einde, maar een tussenstop.